Krajowy Program Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym
Program Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym w Polsce to inicjatywa, której celem jest ograniczenie liczby samobójstw oraz poprawa wsparcia dla osób zagrożonych samobójstwem w Polsce. Program ten jest częścią szerszych działań związanych z ochroną zdrowia psychicznego, które są zdefiniowane w Narodowym Programie Zdrowia (NPZ). Jest realizowany od 2021 roku. Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz innymi międzynarodowymi standardami, program ma na celu podejmowanie skoordynowanych działań profilaktycznych, interwencyjnych oraz edukacyjnych, aby zmniejszyć liczbę samobójstw i zachowań samobójczych w Polsce.
W realizację tego celu zostały włączone również jednostki podległe Ministerstwu Sprawiedliwości, w tym sądy powszechne i działające w nich zespoły kuratorskiej służby sądowej oraz ośrodki kuratorskie.
Główne cele programu
- Redukcja liczby samobójstw: Jednym z podstawowych założeń programu jest ograniczenie liczby samobójstw oraz prób samobójczych poprzez wczesne wykrywanie osób zagrożonych oraz skuteczne interwencje.
- Podnoszenie świadomości społecznej: Program kładzie duży nacisk na edukację społeczeństwa w zakresie problemu samobójstw, zdrowia psychicznego oraz radzenia sobie z kryzysami życiowymi. Ważnym aspektem jest tu przełamywanie stygmatyzacji i promowanie otwartości w rozmowach na temat zdrowia psychicznego i kryzysów emocjonalnych.
- Wczesna identyfikacja zagrożeń: Program zakłada szkolenia dla specjalistów – lekarzy, psychologów, nauczycieli i pracowników socjalnych – aby mogli skutecznie identyfikować osoby w kryzysie i zagrożone samobójstwem oraz oferować im odpowiednią pomoc.
- Poprawa dostępności do wsparcia: Program promuje rozwój infrastruktury wsparcia psychologicznego, w tym telemedycyny, infolinii kryzysowych oraz ośrodków wsparcia środowiskowego, które mogą skutecznie reagować na potrzeby osób w kryzysie.
Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom
10 września obchodzony jest Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom, ustanowiony w 2003 r. przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Zapobiegania Samobójstwom (IASP) , którego celem jest zwrócenie uwagi na problem samobójstw i promowania działań na rzecz jego zapobiegania, a także zmianę narracji wokół samobójstw. Kluczowe jest zaangażowanie się w otwarte rozmowy na ten temat, co pozwoli przełamać bariery, zwiększyć świadomość i stworzyć lepsze warunki wsparcia dla osób w potrzebie. W ramach tej inicjatywy osoby, społeczności, organizacje i rządy są zachęcane do podejmowania działań i propagowania wiedzy na temat zapobiegania samobójstwom.
Statystyki samobójstw w Polsce
W Polsce każdego dnia umiera śmiercią samobójczą 14 osób, czyli około 5 tysięcy osób rocznie (najczęściej są to mężczyźni i osoby w wieku produkcyjnym 30-70 lat). Dużym problemem zdrowia publicznego są samobójstwa dzieci i młodzieży w wieku 12-18 lat. Śmiercią samobójczą ginie w Polsce ok. 100 nastolatków rocznie.
Komenda Główna Policji co roku publikuje dane statystyczne o samobójstwach w Polsce. Więcej na ten temat można dowiedzieć się z oficjalnej strony internetowej Policji.
Bezpłatne numery pomocowe dla osób w kryzysie psychicznym
Bezpłatne numery pomocowe dla osób w kryzysie psychicznym
Bezpłatne numery pomocowe dla osób w kryzysie psychicznym - więcej informacji
800 70 22 22 - Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym (funkcjonuje bezpłatnie, całą dobę, 7 dni w tygodniu) - więcej informacji;
800 12 12 12 - Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka - więcej informacji;
116 111 - Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży (funkcjonuje bezpłatnie, całą dobę, 7 dni w tygodniu) - więcej informacji;
116 123 - Telefon wsparcia emocjonalnego dla dorosłych (funkcjonuje bezpłatnie, całą dobę, 7 dni w tygodniu) - więcej informacji;
112 - Telefon alarmowy w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia - więcej informacji;
800 12 00 02 - Ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia” - więcej informacji;
Pomoc można uzyskać także w lokalnych Ośrodkach Interwencji Kryzysowej, Poradniach Zdrowia Psychicznego, czy Centrach Zdrowia Psychicznego.
Wykazy instytucji rządowych i samorządowych oraz podmiotów i organizacji pozarządowych udzielających pomocy osobom doznającym przemocy domowej na terenie województwa podkarpackiego oraz inne informacje dotyczące przeciwdziałania przemocy w rodzinie można znaleźć na tej stronie w zakładce "Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie", a informacje dotyczące nieodpłatnej pomocy prawnej w zakładce "Pomoc prawna".
Ważne organizacje i inicjatywy działające na rzecz pomocy w problematyce samobójstw
- Program Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym: https://zapobiegajmysamobojstwom.pl/
- Polskie Towarzystwo Suicydologiczne: https://suicydologia.org/
- strona internetowa pn. „Życie warte jest rozmowy”: https://zwjr.pl/
- strona internetowa kampanii „Depresja. Rozumiesz - Pomagasz” https://www.wygranaonline.com/depresja/
Rekomendacje dotyczące informowania o zachowaniach samobójczych
Standardy postępowania z osobami w kryzysie psychiczny
Standardy postępowania dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie samobójczym - do pobrania
Postępowanie dotyczące kontaktu z osobami w kryzysie samobójczym - do pobrania
Więcej standardów postępowania z osobami w kryzysie psychicznym dedykowanych grupom zawodowym - do przeczytania i pobrania na stronie Programu Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym https://zapobiegajmysamobojstwom.pl/biblioteka/